ReadyPlanet.com
dot
dot
หลานนารา
dot
bullet22 ต.ค.59
bullet27 ต.ค.59
bulletพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิต
bulletค้นหาไปรษณีย์/EMS
bulletDictionary
dot
Inside 9anant
dot
bulletห้องแสดงอารมณ์ของผม
bulletบ้านคนรักสุนทราภรณ์
dot
บทความ
dot
bulletสงคราม ไม้เรียว และเพื่อน
bulletเขาหาว่าผมหลบหนีสังคม
bulletสังคมไร้คุณธรรม
bulletทำบุญเข้าพรรษา
bulletจดหมายถึงส้ม
bulletฤๅว่าชู้สาว
bulletเด็กแนว ตอนที่ ๑
bulletเด็กแนว ตอนที่ ๒
bulletคำนึงอดีต ภาค ๑
bulletคำนึงอดีต ภาค ๒
bulletคำนึงอดีต ภาค ๓
dot
ไดอารี่ที่เปิดเผย
dot
bulletเม็ดทรายที่ก้นอ่าว
bulletมุมมืดแห่งทะเลน้ำใจ
bulletเด็ก กับ วัด
bullet เธอชื่อ.......สายฝน
bulletบุญพาไป
bulletแด่แม่ใน้ผู้จากไป
dot
ภาพ-คลิปท่องเที่ยว
dot
bulletอัมพวาสมุทรสงคราม
bulletเมืองสุพรรณยันสามชุก
bulletภาพเที่ยวเมืองโบราณ
bulletรวมคลิปอยากให้ดู
bulletบ้านลัดนัน
bulletเพื่อนแท้
bulletบีม บอส บิว
bulletความทรงจำ
bulletอัลบั้มรวม
dot
คลิปขนมไทย
dot
bulletวิธีทำลูกชุบ
bulletฝอยทอง
bulletขนมสัมปันนี
bulletขนมครก
bulletขนมถ้วย
bulletขนมต้มใบเตย
bulletขนมต้มขาว
bulletขนมชั้น
dot
VDO น้ำพริก
dot
bulletน้ำพริกนครบาล
bulletน้ำพริกกะปิ
bulletน้ำพริกมะขามสด
bulletน้ำพริกมะม่วง มะดัน
bulletน้ำพริกกระท้อน
bulletน้ำพริกปลาย่างแมงดา
bulletน้ำพริกพริกไทยสด
bulletน้ำพริกไข่ปูทะเล
bulletน้ำพริกลงเรือ
bulletน้ำพริกอ่อง
bulletน้ำพริกเต้าเจี้ยว
dot
ราชการ
dot
bulletตรวจสลากล็อตเตอรี่
bulletราคาประเมิน
bulletสำนักงาน กพ.
dot
Oldies Music Video
dot
bulletNeil Young, Eagle Live
bulletEric Clapton/BB King
bulletGrand Funk/Deep purple
bulletThe Venture / Cliff Richard
bulletOldies Song
bulletBlue Brathers
bulletBlue Brathers
bulletJim Reeves/Garth Brooks
bulletBB King /Eric Clapton
dot
พักผ่อนหย่อนใจ
dot
bulletเที่ยวไปกับ ขสมก.
bulletศูนย์ฯ ฝึกอบรมทองผาภูมิ
bulletการเท่องเที่ยว (ท.ท.ท.)
bulletเที่ยวกับการรถไฟ
bulletท่องเที่ยวตกปลา
dot
กีฬา
dot
bulletผลฟุตบอลวันนี้
bulletHotleague
bulletสยามสปอร์ต
bulletอาจารย์มีชัย ฤชุพันธุ์
dot
อ่านหนังสือพิมพ์
dot
bulletHot News Sanook
bulletT News
bulletรวมลิงค์ข่าว
bullet27 ต.ค.59
dot
Newsletter

dot


เล่าเรื่องเที่ยวแบบง่าย ๆ สไตล์ของคุุณเอง
พาเที่ยวตลาดน้ำ ในประเทศไทย
ร้านอาหารประทับใจ
ตลาดน่าเที่ยวทั่วไทย
คบกันมาสี่สิบกว่าปีมิตรภาพมากมายที่ควรแก่การจดจำ
มิตรภาพชีวิตใน อผศ.


ผูกพัทธสีมา ฝังลูกนิมิต
เที่ยวงานวัด
 
 
 
วัดพิชัยสงคราม ตั้งอยู่ในเมืองสมุทรปราการ เป็นวัดในประวัติศาสตร์สร้างสมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมเรียกว่า วัดโพธิ์ หรือวัดนอก มีพระเจดีย์องค์ใหญ่ทรงระฆัง ประดับด้วยเครื่องถ้วยชามกระเบื้อง และป้อมปราการ ในเขตวัด 4 ป้อม คือ ป้อมประโคนชัย ป้อมกายสิทธิ์ ป้อมนารายณ์ปราบศึก ซึ่งพระยาพิชัยสงครามได้มาสร้างไว้ ในสมัยรัชกาลที่ 2 ปัจจุบันป้อมได้รื้อถอนหมดแล้ว เหลือเพียงชื่อป้อมที่นำมาตั้งเป็นชื่อถนนสายสำคัญในจังหวัด
 
 
 
วันที่ 25 มกราคม ถึง 2 กุมภาพันธ์ 2557 วัดพิชัยสงครามจัดงานปิดทองฝังลูกนิมิตและยกช่อฟ้า โอกาสงานบุญนี้มาทำความรู้จัก “ลูกนิมิต” กันก่อน โดยทั่วไปลูกนิมิตมีลักษณะเป็นลูกหินกลม ๆ สีดำ ขนาดประมาณบาตรพระมีทองคำเปลวปิดโดยรอบกันก่อนครับ ท่านคงเคยไปโบสถ์ในพระพุทธศาสนาแล้วเห็นว่ามีซุ้มแท่นหินตั้งอยู่รอบโบสถ์ สิ่งนี้เรียกว่า “ใบสีมา” หรือ “ใบเสมา” และใต้ใบสีมา หรือ เสมานี่แหละเป็นที่ฝังลูกนิมิต
 
 
"ลูกนิมิต" ใช้ฝังเป็นเครื่องหมายบอกให้ทราบว่าเป็นเขตพระอุโบสถ เพื่อให้พระสงฆ์ได้ใช้เป็นที่ประกอบสังฆกรรมนั่นเอง ทั้งนี้สืบเนื่องมาจากในสมัยพุทธกาล เมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกาศศาสนาแล้ว ภายหลังได้มีผู้เข้ามาบวชเป็นพระภิกษุสาวกมากขึ้น พระองค์จึงได้ส่งพระภิกษุเหล่านี้ ออกไปเผยแผ่พระศาสนาตามที่ต่างๆ ซึ่งการที่พระภิกษุออกไปอยู่ห่างไกล จากพระพุทธองค์นั้น ก็เท่ากับห่างจากการฟังพระธรรมคำสั่งสอนของพระองค์ อีกทั้ง พระสงฆ์ที่บวชแล้ว ก็มิใช่ว่าจะบรรลุพระอรหันต์กันทุกองค์ ดังนั้น อาจจะเป็นกุศโลบายอย่างหนึ่งของพระพุทธองค์ ที่ต้องการให้มีการทบทวนพระธรรมคำสั่งสอน ของพระองค์อยู่เสมอ รวมทั้งให้สงฆ์ได้มีการปรึกษาหารือ เพื่อแก้ปัญหาหรือทำกิจบางประการร่วมกัน ด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงได้กำหนดให้ พระสงฆ์ต้องประชุมร่วมกัน หรือที่เรียกว่า ทำสังฆกรรม ในบางเรื่อง เช่น การสวดปาติโมกข์ การบวชพระ การกรานกฐิน และการปวารณากรรม เป็นต้น
 
โดยกำหนดให้ทำสังฆกรรมในบริเวณที่กำหนดไว้เท่านั้น เพื่อมิให้ฆราวาสมายุ่งเกี่ยว เนื่องจากเรื่องเหล่านี้ เป็นกิจของสงฆ์ผู้ทรงศีลโดยเฉพาะ แต่เนื่องจากในสมัยแรก ๆ พระภิกษุยังไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่งแน่นอน แม้ว่าต่อมาจะมีผู้ถวาย พื้นที่เป็นวัดให้พระอยู่ แต่ส่วนใหญ่ก็จะเป็นป่าตามธรรมชาติ เช่น วัดเวฬุวัน (ป่าไผ่) ดังนั้น เมื่อพระสงฆ์ต้องจาริกไปยังที่ต่างๆ จึงทรงให้หมายเอาวัตถุบางอย่าง เป็นเครื่องกำหนดเขตแดนขึ้น เรียกว่า การผูกสีมา (คำว่า "สีมา" แปลว่า "เขตแดน" ) ซึ่งพระพุทธองค์ได้กำหนดไว้ 8 ประการ ได้แก่ ภูเขา ศิลา ป่าไม้ ต้นไม้ จอมปลวก หนทาง แม่น้ำ และน้ำนิ่ง และเรียกเครื่องหมายบอกเขตแดนนี้ว่า "นิมิต" แต่นิมิตเหล่านี้ ล้วนเป็นสิ่งมีอยู่ตามธรรมชาติ ทำให้การกำหนด
 
 
เขตแดนที่จะทำสังฆกรรมหรือพูดง่าย ๆ ว่า การกำหนดสถานที่ประชุมสงฆ์ทำได้ยาก และมักคลาดเคลื่อน ต่อมาจึงการพัฒนากำหนดนิมิตใหม่ อีกประเภทหนึ่งขึ้นแทน คือ เป็นนิมิตที่จัดสร้างหรือทำขึ้นเฉพาะ เช่น บ่อ คู สระ และก้อนหิน โดยเฉพาะก้อนหินเป็นที่นิยมกันมาก เพราะทนทานและเคลื่อนย้ายได้ยาก ครั้นเมื่อเทคโนโลยี่มีความก้าวหน้ามากขึ้น จึงได้มีการประดิษฐ์ก้อนหินให้เป็นลูกกลม ๆ เป็นเครื่องหมายที่ค่อนข้างถาวรขึ้นแทน และเรียกกันว่า "ลูกนิมิต" ดังที่เราเห็นกันอยู่ในปัจจุบัน รวมถึงมีการเรียกเขตแดนที่ใช้ทำสังฆกรรมนี้ว่า "โบสถ์" ซึ่งสมัยก่อนโบสถ์คงมีลักษณะตามธรรมชาติมากกว่า จะเป็นถาวรวัตถุเช่นสมัยนี้ และเมื่อมี "ลูกนิมิต" เป็นเครื่องหมายบอกเขต ต่อ ๆ มาก็มีพิธีที่เรียกว่าการ "ฝังลูกนิมิต" ขึ้นด้วย 
 
โดยทั่วไป ลูกนิมิตที่ใช้ผูกสีมาจะมีจำนวน 9 ลูก โดยฝังตามทิศต่างๆ โดยรอบอุโบสถทั้ง 8 ทิศ ๆ ละ 1 ลูก และฝังไว้กลางอุโบสถอีก 1 ลูกเป็นลูกเอก เมื่อจะผูกสีมาพระสงฆ์จำนวน 4 รูป ก็จะเดินตรวจลูกนิมิตที่วางไว้ตามทิศต่างๆ โดยเริ่มตั้งแต่ทิศตะวันออกเป็นต้นไป เรียกว่า สวดทักสีมา จนครบทุกทิศและมาจบที่ทิศตะวันออกอีกครั้ง เพื่อให้แนวนิมิตบรรจบกัน เมื่อสวดทักนิมิตจบแล้ว ก็จะกลับเข้าไปประชุมสงฆ์ในอุโบสถ และสวดประกาศสีมาอีกครั้ง หลังจากนั้นก็จะทำการตัดลูกนิมิตลงหลุมเพื่อกลบ แล้วสร้างเป็นซุ้มหรือก่อเป็นฐานตั้งใบสีมาต่อไป ซึ่งเป็นที่น่าสังเกตว่าปัจจุบันใบสีมานี้ ได้กลายเป็นเครื่องหมายบอกเขตของโบสถ์แทนลูกนิมิต ที่เป็นเครื่องหมายเดิมที่ถูกฝังอยู่ข้างใต้ไปแล้ว ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องของความสวยงาม หรือการออกแบบในภายหลังก็ได้ 
อนึ่ง ลูกนิมิตที่ใช้ฝังตามทิศต่าง ๆ นี้ มีผู้เปรียบว่าเป็นเสมือนองค์พระพุทธเจ้า และพระอรหันต์สาวกสำคัญ ๆ กล่าวคือ ลูกนิมิตที่ฝังทาง ทิศตะวันออก หมายถึง พระอัญญาโกณฑัญญะ ซึ่งได้ชื่อว่า ผู้รู้ราตรีกาลนาน คือ มีความรู้มาก ผ่านโลกมามาก, ทิศตะวันออกเฉียงใต้ หมายถึง พระมหากัสสปะ ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ทรงธุดงค์คุณ, ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ หมายถึง พระราหุล ผู้เป็นเลิศทางการศึกษา, ทิศใต้ หมายถึง พระสารีบุตร ผู้เลิศในทางปัญญา, ทิศเหนือ หมายถึง พระโมคัลลานะ ผู้เลิศทางฤทธิ์, ทิศตะวันตก หมายถึง พระอานนท์ ผู้เลิศในทางพหูสูต, ทิศตะวันตกเฉียงใต้ หมายถึง พระอุบาลี ผู้เลิศในทางวินัย และ ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมายถึง พระควัมปติ ผู้เลิศในทางลาภและรูปงาม ส่วนลูกนิมิต กลางโบสถ์ ก็คือ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 
 
 
ด้วยเหตุที่ในสมัยก่อน การที่จะสร้างโบสถ์ได้หลังหนึ่ง ๆ หรือแม้จะซ่อมแซมโบสถ์เก่าให้สวยงามขึ้นมิใช่เรื่องง่าย และต้องใช้ระยะเวลานานมาก ดังนั้น จึงเชื่อกันว่า หากใครได้มีโอกาสทำบุญ "ฝังลูกนิมิต" หรือพูดง่าย ๆ ว่าได้ร่วมสร้างโบสถ์ให้พระได้ใช้ทำสังฆกรรมนั้น จะมีอานิสงส์ถึง 6 ประการด้วยกัน คือ 
1. ไม่มีโรคภัยไข้เจ็บทุกชาติ ปราศจากอุปัททวะ (อุ-ปัด-ทะ-วะ สิ่งอัปมงคล) ทั้งหลาย 
2. ไม่เกิดในตระกูลต่ำ 
3. หากเกิดในมนุษย์โลก ก็จะเกิดเป็นท้าวพระยามหากษัตริย์ 
4. หากเกิดในเทวโลก ก็จะเกิดเป็นท้าวสักกเทวราช 
5. จะสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สินเงินทอง มีผิวพรรณผ่องใส และ
6. มีอายุยืนนาน และมักจะใส่สมุด ดินสอ เข็มและด้ายลงไปในหลุมที่ฝังลูกนิมิตด้วย เพราะเชื่อว่าจะ
 ช่วยให้มีความจำดี มีปัญญาเฉียบแหลมเหมือนเข็ม และมีความเจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องเหมือนความยาวของด้าย 
 
บันทึกนี้ ส่วนหนึ่งเรียบเรียงจาก บทความการฝังลูกนิมิต ของเบญจมาส แพทอง ในหนังสือนานาสาระทางวัฒนธรรมไทย กรมศิลปากร 

หมายเหตุ : โบสถ์และวิหารจะต่างกันที่ วิหารแม้จะใช้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปเหมือนกัน แต่ไม่สามารถทำสังฆกรรมได้ เนื่องจากไม่มีการกำหนดเขตแดน หรือสีมาไว้เหมือนโบสถ์
ขอขอบคุณข้อมูลข่าว : อมรรัตน์ เทพกำปนาท กลุ่มประชาสัมพันธ์ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม
 

"ลูกนิมิตร" ควรเขียนว่า "ลูกนิมิต" ตามพจนานุกรมไทย ของ ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม
 
 

 




เล่าเรืองเที่ยว

ถ่ายรูปแต่งงานที่ศาลหลักเมือง
ย่อภาพสวยได้เพียงคลิกเดียว
วัดโบสถ์วรดิตถ์
ครัวบางตะบูน (ลุงญา)
ป้อมผีเสื้อสมุทร สมุทรปราการ
ปลาตะเพียนสาน
หลวงปู่ทวด ศาลเจ้าพ่อทับ
รถเรวไทยไปลพบุรี
กาญจบุรีกับ อบจ.สมุทรปราการ
ดูดอกกระเจียวบานที่ อช.ป่าหินงาม
ตลาดน้ำอโยธยา & อโยเดียนานาชาติ
วัดใตรมิตร
วัดพระพุทธบาท
วัดป่าสว่างบุญ
ถนนสายคลาสสิกที่คนไทยน่าไปเดิน
ปากน้ำเจ้าพระยา สมุทรปราการ
เขื่อนเขาแหลม-ทองผาภูมิ
ตลาดน้ำขวัญเรียม
ตลาดน้ำ
ป้อมพระจุลจอมเกล้า
เที่ยวนครนายกกับเพื่อน
เที่ยวคลองด่าน
สุดประจิมที่ริมเมย
กำแพงเพชร เมืองมรดกโลก
เที่ยวนครนายกกับครอบครัว
วันเดียวเที่ยวแปดริ้วสบาย ๆ
ดอนหอยหลอด
เที่ยวสวนสนประดิพัทธ์ อาคารรับรองกองทัพบก
ตลาดน้ำบางน้ำผึ้งวันวาน article
ตลาดน้ำบางน้ำผึ้ง ปี 54 ชุดที่ 1
ตลาดน้ำบางน้ำผึ้ง 54 ชุดที่ 2
ตลาดคลองสวน ๑๐๐ ปี
งานภูเขาทอง วัดสระเกศ
เที่ยวสองพี่น้อง
หรรษาแผนกบุคคล
ซื้อของสองข้างทางท่องเที่ยว article
แหล่งช็อปอนุสาวรีย์ชัยฯ
เม็ดทรายที่ก้นอ่าว ..ความทรงจำอันล้ำค่า article
บันทึกจากหมู่เกาะสุรินทร์ article
สถานตากอากาศบางปู
บางแสน
ล่องแม่น้ำท่าจีน
โป่งน้ำร้อน จันทบุรี
เที่ยวงานวัด เบื้องหลังความเป็นไทย article
ผู้ใหญ่พาเด็กไปกินเหล้า
งานพระสมุทรเจดีย์
เส้นทางกรุงเทพ-ฉะเชิงเทรา-สมุทรปราการ
เส้นทางสุวรรณภูมิ – ประจวบคีรีขันธ์ (อ่าวมะนาว, หาดบ้านกรูด, บางสะพาน, เกาะทะลุ, บางสะพานน้อย, อ่าวประจวบคีรีขันธ์)
เส้นทางสุวรรณภูมิ – สมุทรสาคร – สมุทรสงคราม – ตลาดน้ำดำเนินสะดวก
เส้นทางสุวรรณภูมิ – เพชรบุรี – หัวหิน – ปราณบุรี
เส้นทางสุวรรณภูมิ – นครปฐม – ราชบุรี – สวนผึ้ง
เส้นทางสุวรรณภูมิ – กาญจนบุรี
เส้นทางสุวรรณภูมิ – สุพรรณบุรี – ด่านช้าง - ศรีสวัสดิ์ – กาญจนบุรี
เส้นทางสุวรรณภูมิ – บางปะอินทร์ – พระนครศรีอยุธยา - อ่างทอง – สิงห์บุรี
เส้นทางสุวรรณภูมิ – สระบุรี – มวกเหล็ก – เชื่อนป่าสักชลสิทธิ์ –ลพบุรี
ริมปิงยามค่ำ กำแพงเพชร
วัดพิชัยสงคราม
เส้นทางขับรถไปตลาดน้ำอโยธยา และภาคเหนือ ภาคอิสาน
ตลาดโก้งโค้ง
กทม.-ปราจีน-เขาใหญ่-ปากช่อง
กทม.-นครนายก-ปราจีน-โรงเกลือ
กทม.ตราด-เกาะช้าง
กทม.-พัทยา-สัตหีบ
กทม.-ระยอง-สเม็ด
กทม.-บางแสน-ศรีราชา
ล่องแพกับกองกำลังพล
ปากช่อง
โบนันซ่า เขาใหญ่
วังน้ำเขียว กับ กกพ.
เพาะพันธุ์น้ำใจที่ไร่กิตตินันท์
ไปเที่ยวกัน 2 อนันต์ทัวร์
มรดกโลก กำแพงเพชร
ดอยมูเซอ
เชื่อนภูมิพล
กำแพงเพชร



1

ความคิดเห็นที่ 1 (140891)

อ่านแล้วช่วยให้เข้าใจความเป็นมา เรื่อง โบสถ์ เสมา สีมา ลูกนิมิต มากขึ้น  ขอบคุณสำหรับการเรียบเรียงข้อมูลดีๆนี้

ผู้แสดงความคิดเห็น รัตนา เดชดนู วันที่ตอบ 2015-02-05 11:26:25



1


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
แหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดสมุทรปราการ
เชิญส่งบทความ หรือกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม การออกค่ายอาสาพัฒนา บันทึกการเดินทาง ท่องเที่ยว ประสบการณ์ชีวิต เล่าเรื่องราว ประกาศคนหาย บอกบุญ ลงในเว็บไซต์ www.9anant.com หรือส่งตรงที่ webmaster@9anant.com